Description
Nia Ameriko, zenita teksto de JosE MartI, pub-lik-igita unuafoje en La Revista Ilustrada de Nueva York 1891-01-01 kaj samjare, 1891-01-30 en El Par-tido Liberal de Mek-siko, estas unu el la tri grandaj kaj kulminaj pecoj de la verko de MartI, aperigitaj dum la preparado kaj fondio de la Kuba Revolucia Partio.La du ceteraj estas Versos Sencill-os, trezor-ujo de lia plej alta sao, kaj la parolado eldirita 1891-11-26 en la kuba liceo de Tampa (Kun iuj kaj por iesa bono), kiu entenas la etikajn kaj poli-tikajn principojn de la estonta respubliko.Post tiu angoriga vintro de la Unua Internacia Ame-rika Konferenco, okazinta en Vaingtono, kie Hispan-ame-riko devis alfronti la fiajn manovrojn de la timinda aglo, MartI sukcesis distancii (kaj eventuale tio anka rilatis al la poetika apogeo) por vidi kaj difini tute precize, kiel en vivanta mapo, la fundamentajn problemojn de nia Ameri-ko; problem-oj, kies historiajn radikojn li estis majstre ekzamen-inta en la parolado Patrino Ameriko; proble-moj, kiuj esence konservias is nun, drame intensigitaj, en la kadro de la tiel nomata Tria Mondo, fare de la kres-kanta avareco, fanfaronado kaj agresemo de la usona imperiismo.Eble la metafora lingvao, kiu speciale koncentrigas la historian kaj socian realon sur tiu i paoj, troim-presos la pupilojn de kiuj ne kutimas al la tipe MartI-a kunfandado de politika analizo kaj poezia esprimo. Tial, ni trovis utila, anta kelkaj jaroj, resumi la kon-ceptajn gvidliniojn de Nia Ameriko, kom-pre-n-eble ne por simpligi ian legad-on, sed por fari in pli sen-embaraza kaj fruktodona. Tiu estis la celo de la tiam publikigita Skemo, aperinta en Aperigita hispane en Temas Martianos. Segunda serie, Havano, 1982. Tamen, cele al isfunda kompren-ebleco, estos e pli utilaj la notoj, kiuj akompanas la nunan eldonon, okaze de la centjario de tiu i do-kumento frape aktuala: analizo, diagnozo, alarm-so-norado kiun la tempo faris nun tumultsonorado, formulado de la ununuraj principoj por savi la sendependecon, inte-grecon kaj justan kaj kreivan alvokion de la nova Ameriko.Cintio Vitier
